المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
73
التنبيه والإشراف ( فارسي )
ذكر اقوام هفتگانه و زبانها و عقايد و مسكنهايشان و امتيازاتى كه هر قوم داشته و مطالب مربوط بدان سخنانى را كه كسان دربارهء آغاز نژاد و پراكنده شدنشان در زمين گفتهاند با مطالب طرفداران شرع يا معتقدان حدوث جهان كه مطيع شرايع نشدهاند چون برهمنان و غيره ، و گفتار ، طرفداران قدم را كه هندوان و فيلسوفان و ثنويان مانوى بودهاند در كتابهاى سابق خود گفتهايم و اكنون از اقوام هفتگانه سخن مىكنيم . كسانى كه باخبار اقوام قديم و مسكنهايشان علاقه دارند گفتهاند كه اقوام معتبر و بزرگ قديم هفت قوم بودهاند كه بسه چيز امتياز داشتهاند : اخلاق و زبان و اندام . پارسيان قومى بودند كه قلمروشان ديار جبل بود از ماهات و غيره و آذربايجان تا مجاور ارمينيه و اران و بيلقان تا دربند كه باب و ابواب است و رى و طبرستان و مسقط و شابران و گرگان و ابرشهر كه نيشابور است و هرات و مرو و ديگر ولايتهاى خراسان و سيستان و كرمان و فارس و اهواز با ديگر سرزمين عجمان كه در وقت حاضر به اين ولايتها پيوسته است ، همهء اين ولايتها يك مملكت بود ، پادشاهش يكى بود و زبانش يكى بود ، فقط در بعضى كلمات تفاوت داشتند ، زيرا